مطالب نوشته شده توسط محسن جعفری‌مذهب

ره‌آورد سفر لهستان (۲): مغولان، ایرانیان و لهستانیان

در اوایل فوریه ۱۲۴۱، چند ده هزار جنگجو مغول در نزدیکی به ولودزیمیرز والینسکی متمرکز شده، و وارد لهستان کوچک شدند. مهاجمان شهرهای لوبلین و زاویخوست را گرفته در ۱۳ فوریه به ساندومیرز رسیدند. ارتش لهستانی تحت فرماندهی حاکم ولودزیمیرز در نبرد تورسک و شمیلنیک شکست خورد. پیروزی دوم...
شهریور ۲۱ام, ۱۳۹۴ | يادداشت | ادامه مطلب

رهاورد سفر لهستان (۱)

همایش تعاملات فرهنگی ایران و لهستان در ۲۸ اردیبهشت در دانشگاه ورشو برگزار شد. همان شب و پس از صرف شام در رستوران دانشگاه ورشو، با دوست جوانم آدام یاشکووسکی دانشجوی دکترای ایرانشناسی دانشگاه ورشو، پیاده بسوی هتل آمدیم و در بخش کهنه شهر ورشو از دانش محلی او بهره فراوان بردم. از جمله...
مرداد ۱۴ام, ۱۳۹۴ | يادداشت | ادامه مطلب

سعدی در خندق طرابلس

شیخ مصلح الدین سعدی شیرازی در باب دوم (در اخلاق درویشان) کتاب گلستان حکایتی آورده است : از صحبت یاران دمشقم ملالتی پدید آمده بود . سر در بیابان قدس نهادم و با حیوانات انس گرفتم تا وقتی که اسیر فرنگ شدم . در خندق طرابلس با جهودانم به کار گل بداشتند . یکی از رؤسای حلب که سابقه ای میان...
اردیبهشت ۱ام, ۱۳۹۴ | يادداشت | ادامه مطلب

باستانی پاریزی درگذشت

ساعتي قبل آگاه شدم كه دكتر باستاني پاريزي استاد تاريخ ايران و كرمان ساعتهايي پيش در صبح امروز سه شنبه ۵ فروردين درگذشت. هنوز خبر نوتري ندارم. خداوند رحمتش كند كه بسيار مديون او هستيم. باستاني پاريزي را از سال 1364 شناختم كه وارد دوره ليسانس تاريخ دانشگاه تهران شدم. چند واحد درس با...
فروردین ۵ام, ۱۳۹۳ | یادداشت | ادامه مطلب

ما و بازرگان کیش

سالها پيش حسب اتفاق همراه دو تن از دوستان، كارشناسان تاريخ يكي از كتابخانه هاي بزرگ كشور شديم تا در كتابهاي تاريخي آن كتابخانه جستجو كنيم، كتابهاي مناسب پژوهش و تصحيح را شناسايي كنيم، اگر كتابي پيشتر منتشر شده اما خوب تصحيح نشده شناسايي كنيم، اگر كتابي را مناسب تصحيح و انتشار...
اسفند ۲۷ام, ۱۳۹۱ | جشنواره‌ای از نوشته‌های شما - اسفند 91, نقد و معرفي | ادامه مطلب

آیا سریالهای تاریخی ارزش نقد علمی را دارند؟

برخي دوستان و دانشجويان علاقمند به علم تاريخ، گهگاه تماس ميگيرند و گاه كه مرا ميبينند، از برخي مسائل تاريخي موجود در سريالهاي تلويزيوني ميپرسند و زماني كه از انعكاس غلط برخي واقعيتهاي تاريخي مطلع ميگردند از امثال من تاريخ خوانده انتظار پاسخ به آن مطالب را دارند. سريال “سالهاي...
بهمن ۹ام, ۱۳۹۱ | نقد و معرفي | ادامه مطلب

مارکوپولوی چینی: کاسه چینی‌ام ترک برداشت

سنت قرض گرفتن و پس ندادن شخصيتهاي علمي و تاريخي در ميان ملل تازه تاسيس كم شخصيت جهان و جا افتاده است. كشورهايي كه حتي از من هم جوانتر هستند. برخي كشورهاي كهنسالتر نيز كه تاريخ نسبتأ قديمتري دارند بدلايل ايدئولوژيك سعي در مصادره برخي  مظاهر فرهنگي و تمدني دارند كه مثلأ فلان دستاورد...
مهر ۱۶ام, ۱۳۹۱ | نقد و معرفي | ادامه مطلب

چرا باید نام کتابداری را حفظ کرد؟

من كه كتابدار نيستم و تاريخ خوانده ام. اما اگر كتابدار بودم نام كتابداري را براي رشته ام حفظ ميكردم. شايد براي آنكه بدنبال تاريخ رشته ام ميگردم و از هر نشانه اي كه به استحكام آن بيانجامد و نشان دهد كساني بيشتر در آن پا نهاده اند و از آن بهره برده اند استفاده ميكردم. سازمان انرژي اتمي...
تیر ۱۱ام, ۱۳۹۱ | يادداشت | ادامه مطلب

دوره مغولان چندان هم عصر جهل نبود!

براي شركت و سخنراني در همایش میراث علمی غیاث الدین جمشید کاشانی، سوم و چهارم اسفند ميهمان دانشگاه كاشان بودم. عنوان سخنراني من “ویاتکین و کشف رصدخانه سمرقند” بود. دانش دوستی الغ بیک و فعالیت‌های ستاره شناسی غیاث الدین جمشید کاشانی، مدیون کشف و بازیابی رصدخانه سمرقند توسط...
فروردین ۲۰ام, ۱۳۹۱ | نقد و معرفي | ادامه مطلب

فرهنگستان و واژه‌گزینی کتابداری

وجود بايگاني در ايران، دستكم از دورة هخامنشيان به اثبات رسيده است. لوحه‌هاي مالي يافته شده در تخت‌جمشيد نشان از بايگاني مالي در آن دوره دارد. روايت كتاب مقدس (اسفر عزرا، 6: 2) نيز نشان از بايگاني اسناد و فرامين دولتي در همگتانه دارد.[i] اكثريت قريب به اتفاق واژه‌هاي بكار رفته در فن...
آذر ۲۰ام, ۱۳۹۰ | مقاله | ادامه مطلب

شوکت کتابخانه ملی

سليمان نبي پادشاهي باشوكت بود. “خداوند، حکمت و حشمت به سلیمان عطا فرمود. باد و عناصر طبیعت، در اختیار او بود. همه انواع آفریدگان پروردگار، از جمله جن، در اختیار و زیر سلطه او و در خدمت او بودند.سلیمان در یکى از واپسین روزهاى پرشکوه فرمانروایى و پیامبرى، فرمان داد که هیچ کس مزاحم...
خرداد ۴ام, ۱۳۹۰ | يادداشت | ادامه مطلب