دکتر مطلبی: کتابخانه ملی به پژوهشگران خاص خدمت ارائه کند،هر مطالعه ای پژوهش نیست

يادداشت — توسط در تیر ۲, ۱۳۹۳ در ۸:۰۲ ق.ظ

 كتابخانه ملي يك نهاد ملي اطلاع ‏رساني و پژوهشي و سياست‏گذاري در حوزه‏ي كتابداري و اطلاع ‏رساني است بنابراين در ارائه خدامت خويش بايد رويكرد مناسبي رادر پيش بگيرد تا اولا همه مردم براي انجام پژوهش هاي خود ـ كه طبيعتا پژوهش و پژوهشگر ويژگي‏هاي خاص خود را دارد و هر مطالعه ‏اي را شامل نمي‏شود ـ  بايد بتوانند به كتابخانه ملي مراجعه كنند و از امكانات و منابع اطلاعاتي آن استفاده كنند؛ ثانيا مردم براي نيازهاي اطلاعاتي كه به راحتي از طريق ساير كتابخانه قابل مرتفع شدن است به آن مراجعه نكنند. بنابراين از مراجعه احاد مردم براي مطالعه و استفاه از كتابخانه ملي به عنوان قرائت خانه كاملاً مخالفم و گمان مي كنم چنين نگرشي باعث اتلاف سرمايه و وقت سازمان شده و آنرا از پرداختن به اهداف اصلي خويش دور مي كند.

 

واقعیت تلخ اینست که  توجه به آمار و آمارسازي يكي از مشكلات ريشه ‏اي كشور ما است و همه ‏ي مسئولان به‏ جاي توجه به اهداف، برنامه‏ هاي و سياست‏ هاي كلان به دنبال نشان دادن آمارها هستند و كتابخانه ملي هم از اين قاعده مستثني نيست.

 

مخاطبان اصلی

در واقعيت امر نمي‏توان اقشار و گروه‏هاي خاصي را از دريافت خدمات كتابخانه ملي مستثني كرد بلكه مي‏توان گفت همه احادي كه از يافتن منابع مورد نياز خود از كتابخانه‏ هاي ديگر ناتوان باشند مي‏توانند به كتابخانه ملي مراجعه كنند. مثلا اگر مردم عادي براي انجام مطالعات، منابع مورد نياز خود را در كتابخانه ‏هاي عمومي و در دسترس خود پيدا نكنند و با مراجعه به كتابخانه‏ ها عمومي سطح شهر نتوانند براي نيازهاي مطالعاتي و پژوهشي خود منبع مناسب پيدا كنند مي توانند به كتابخانه ملي مراجعه كنند؛ و يا اگر دانشجويان مقاطع مختلف با مراجعه به كتابخانه‏ هاي دانشگاهي و عمومي نتوانند منابع مناسبي براي انجام پژوهش‏هاي خود بيايند مي‏توانند به كتابخانه ملي مواجع كنند. اين مسئله در خصوص كارشناسان و متخصصان نيز صدق مي‏كند.

 

کشورهای دیگر

تجربه ‏ي بازديد  من از كتابخانه ملي آلمان، كره جنوبي و آفريقاي جنوبي نشان مي‏دهد كه در هيچ يك از آنها هياهوي موجود در كتابخانه ملي ايران وجود نداشت و در حقيقت آنها فضاي بسيار آرامي را براي حضور پژوهشگران و مطالعه تمام آثار منتشر شده در كشورشان و همچنين آثار ارزشمند منتشر شده در خارج از كشور را براي استفاده مراجعان تامين كرده بودند. هيچ كدام كتابخانه عمومي را در دل كتابخانه ملي ايجاد نكرده بودند. و تنها به ارائه خدمات بر اساس ماهيت كتبابخانه ملي كه خدمت‏رساني به متخصصان، پژوهشگران  و نجبگان جامعه و بسترسازي براي انجام پژوهش هاي كلان، و نيز استاندارد سازي امور كتابخانه اي در سطح ملي، و نظاير آن مي پرداختند.

 

هویت و شخصیت ملی کتابخانه

تبديل كتابخانه ملي به قرائت خانه ‏اي در كنار ديگر قرائت خانه ‏ها و كتابخانه ‏هاي عمومي نه تنها باعث صرف وقت، هزينه و سرمايه انساني و فكري كتابخانه در امور غيرمرتبط با وظايف اصلي كتابخانه ملي مي شود بلكه سبب مي شود كتابخانه ملي نتواند به اهداف اصلي خويش كه همانا  گردآوري، حفاظت، سازماندهي و اشاعه اطلاعات مربوط به آثار مكتوب (چاپي و خطي) و غيرمكتوب در ايران و يا متعلق به ايرانيان خارج از كشور؛ پژوهش و برنامه‌ريزي علمي كتابداري و اطلاع‌رساني؛ اتخاذ تدابير و اخذ تصميمات لازم براي صحت، سهولت و سرعت امر تحقيق و مطالعه در همه زمينه‌ها به‌منظور اعتلاي فرهنگ ملي و انجام تحقيقات مربوطه؛  انجام مشاوره، نظارت، هدايت و ارائه خدمات فني و برنامه‌ريزي و سازماندهي كتابخانه‌هاي كشور؛  ارائة روشهاي مطلوب به‌منظور هماهنگ كردن خدمات و فعاليت‌هاي كتابخانه‌هاي عمومي و تخصصي جهت تسهيل مبادله اطلاعات و… است باز ماند.

 

و درپایان

به نظرم مي رسد لازم است كتابخانه عمومي ايجاد شده در دل كتابخانه ملي جمع آوري شود و به جاي آن به كتابخانه هاي عمومي توجه بيشتري صورت گيرد. مهم ترين دليل استقبال از اين كتابخانه پيش بيني امكانات مناسب در اين بخش از كتابخانه‏ ي ملي است كه عموما در ساير كتابخانه هاي عمومي يافت نمي شود. اين امكانات و فضاي مناسب نبايد محدود به كتابخانه ملي باشد و همه كتابخانه‏ هاي عمومي فضاي حداقلب را با منابع حداقلي داشته باشند كه استفاده از آنها را براي احاد مردم راحتتر كند.

 

 


برچسبها: , ,

پاسخ بدهيد

دنبالكها

ارسال دنبالك