[corner-ad id=2]

دکتر داریوش مطلبی: مدیران غیرمتخصص فرصت‏‌سوزی می‏‌کنند

دیدگاه 3, يادداشت — توسط در آذر ۹, ۱۳۹۲ در ۸:۰۳ ق.ظ

دکتر داریوش مطلبی فارغ التحصیل دکتری کتابداری و اطلاع رسانی است. وی همچنین سردبیر کتاب ماه کلیات و معاون فناوری اطلاعات موسسه خانه کتاب ایران است. آنچه در زیر می آید نظرات ایشان پیرامون پرسش هایی با موضوع “مدیریت کتابخانه ها و جایگاه اجتماعی کتابداران” است.لطفا بخوانید و نظرات خود را در انتهای مطلب منعکس کنید.

 

1.   آیا شما مدیریت کتابداران  در کتابخانه ها را حق کتابداران میدانید و یا متخصصان دیگر حوزه ها نیز جواز حضور و مدیریت باید داشته باشند؟ دلایلی خود را در صورت موافق یا مخالف بودن لطفا ذکر کنید.

مدیریت هر سازمانی باید از دو خصیصه عمده برخوردار باشد اول، دارای دانش و مهارت مدیریتی باشد و دوم، تخصص موضوعی مرتبط با حوزه کاری سازمان را دارا باشد. به نظرم، وجود یکی بدون دیگری عملاً مدیریت سازمان را با مشکل مواجه می‏کند؛ بنابراین اگر مدیری هم دانش و مهارت مدیریتی داشته باشد و هم تخصص موضوعی بر کارآیی و اثربخشی او افزوده خواهد شد. لازم است اضافه کنم تاثیر گذاری هر کدام (مهارت مدیریتی و تخصص موضوعی) بسته به نوع و ابعاد فعالیت و خدماتي كه سازمان در مفهوم عام و کتابخانه در مفهوم خاص ارائه مي‏دهد می‏‏تواند متفاوت باشد مثلاً اگر مدیر کتابخانه‏ای بزرگ، دانش مدیریت بالایی داشته باشد ولي فاقد تخصص کافی باشد، شاید بتواند با مشاوره گرفتن از متخصصان موضوعی و یا انتخاب معاونانی متخصص مشکلات تخصصی را رفع کند و به‏مرور زمان و با مطالعه و بررسی بیشتر، دانش موضوعی و نیز اهمیت و جایگاه هر فعالیت کتابخانه‏ای را درک کند ولی اگر دانش تخصصی کافی داشته باشد ولی دانش مدیریتی بالايي نداشته باشد مشاوره گرفتن و انتخاب مدیران میانی با دانش و مهارت مدیریتی، ممکن است به رفع مشکل کمکی نکند.

ولي در مورد کتابخانه‏های کوچک، که تعداد محدودی کارمند دارند و مدیر کتابخانه مجبور است مستقیما با تمام کارکنان کتابخانه در ارتباط مستقیم باشد و مستقيما بر نحوه و كيفيت انجام كارها نظارت كند، وضع فرق مي‏كند. در چنين كتابخانه‏هايي بین مدير و سایر کارکنان، سطحی از مدیران مياني حضور ندارند و مدير باید هم دارای دانش مدیریتی باشد و هم تخصص کافی داشته باشد تا در صورت بروز مشکلات تخصصي و حرفه‏ای بتواند کمک حال کارکنان باشد و در حل مشکلات و ارتقا دانش آن موثر باشد.

ضمن داشتن دانش تخصصی، آنچیزی که در مدیریت کلان سازمان‏ها، به‏ویژه سازمان‏های گسترده، مهم است توان و مهارت چانه‏زنی، رایزنی و ارتباطات است. پس وجود مدیری لايق که تخصص كتابداري هم داشته باشد بسیار مفید خواهد بود ولی تخصص بدون دانش مدیریت نه‏تنها بر کارآیی کتابخانه نخواهد افزود بلکه ممکن است مشکلات را چند برابر کند. بنابراين اولویت و حق با مدیرانی است که هم دانش تخصصی کتابداری داشته باشند و هم توان مدیریتی.

2.      حضور افراد غیر متخصص بر صدر کتابخانه ها چه مسائل و عوارضی را برای کتابداران و به طور کلی این حوزه به دنبال خواهد داشت؟

همانطور که معتقدم حضور افرادی در راس کتابخانه‏ها با توان مدیریتی پایین ـ حتی اگر دانش تخصصی هم داشته باشند ـ كتابخانه‏ها را با مشکل مواجه می‏کنند، معتقدم حضور مدیران غیر متخصص نیز به‏ویژه زمانی که اهل مشورت با متخصصان و کارشناسان موضوعی نباشد، می‏تواند برای کتابخانه‏ها بحران‏زا باشد. تجربه بنده نشان مي‏دهد مدیران غیرمتخصص در بيشتر موارد به‏علت نداشتن درک درستی از اولویت‏های کتابخانه‏ها، نوع فعالیت‏ها بخش‏ها، اهميت ارائه خدمات درست، سطحي‏نگري و سليقه‏اي عمل كردن، استفاده از مديران مياني كم‏دانش، و… دست به آزمايش و خطا مي‏زنند، فرصت‏سوزي مي‏كنند و به‏خاطر نبود فهم مشترک ميان آنها و كاركنان و مديران متخصص به ازبين بردن انگيزه‏ها و سرمايه‏ها انساني منجر مي‏شوند.

3.   آیا حضور کتابداران در جایگاه مدیریت کتابخانه ها موجب ارتقاء جایگاه اجتماعی آنان و همچنین در روند هویت یابی و تعمیق آن موثر می دانید؟

هر چند حضور فارغ‏التحصیلان هر رشته‏ای در پست‏های بالای مدیریتی می‏تواند بر ارتقای جایگاه اجتماعی آنها موثر باشد ولی جایگاه اجتماعی کتابداران فقط با پست مدیریتی آنها در کتابخانه‏ها مرتبط نیست بلکه به نحوۀ عمل تک‏تک آنها بر می گردد. منزلت اجتماعی چیزی نیست که بتوان با پست مدیریت، تغییر نام رشته و… به گروهی داد بلکه میزان تاثیرگذاری آنها در رشد هر جامعه اعم از علمي و غيرعلمي و اهمیت فعالیت‏ آنها به دست خواهد آمد.


پاسخ بدهيد

دنبالكها

ارسال دنبالك