نامه استاد ایرج افشار به انجمن کتابداری

ایرج افشار, تاریخ و تجربه — توسط در بهمن ۶, ۱۳۸۹ در ۱۰:۲۹ ق.ظ

در شماره ویژه نامه انجمن در 1349، نامه ای  به قلم استاد ایرج افشار آمده است . این نامه حاوی مطالب مهم و نکات ارزشمندی پیرامون تاریخچه کتابداری ایران است. بدون شک کماکان جذاب و خواندنی ست. به ویژه برای جوانانی که از چندو چون پاگرفتن این رشته در ایران بی خبرند.

نامه ديگري از آقاي ايرج افشار رئيس كتابخانه مركزي و مركز اسناد دانشگاه تهران رسيده است، كه نظير نامه قبلي حاوي اطلاعات تكميلي در مورد مقاله فوق‌الذكر است. متن كامل اين نامه در زير درج مي‌شود:

شماره چهارم دوره سوم خبرنامه انجمن كتابداران ايران را ديدم. حكايت از دلسوزي و علاقمندي بسيار گردانندگان انجمن داشت. هم مفصل شده است و هم پرفايده‌تر از شماره‌هاي قبل. توفيق همكاران را مي‌خواهم و دعا مي‌كنم.

ضمناً چند جمله‌اي را بر مقاله آموزش كتابداري جديد در ايران از باب اطلاع علاقمندان مي‌نويسم به قصد آن كه تاريخچه تدريس اين رشته كاملتر شود. اگر خالي از شائبه غرض بود در مجله درج خواهيد كرد.

نخستين بار درس كتابداري پيش از شهريور 1320 و ظاهراً در اواخر مهد وزارت آقاي علي‌اصغر حكمت و جزء كلاس مربوط به تدريس خبرنگاري يا روزنامه‌نگاري داده شده است و آقاي دكتر محسن صبا و مرحوم دكتر مهدي بياني تدريس كرده‌اند.

در باب اشاره‌اي كه به اقدامات سال 1344 دانشگاه تهران در باب ايجاد تحرك و تجديد سازمان و نوسازي و روش در كتابخانه‌هاي دانشگاه شده است بايد توضيحاً گفت كه سابقه امر كمي قديمي‌تر است يعني در بهار 1343؛ چون به دستور آقاي دكتر جهانشاه صالح رئيس وقت دانشگاه تصدي امور اداره انتشارات و روابط كتابخانه‌ها در دانشگاه تهران به عهده اينجانب گذاشته شد موضوع بناي كتابخانه مركزي به ميان آمد و براي آنكه پس از ساختمان افراد متخصص در كتابداري در اختيار دانشگاه باشد دو پيشنهاد به جناب آقاي دكتر صالح كردم كه خوشبختانه هر دو مورد موافقت قرار گرفت.

يكي درخواست آمدن يك متخصص كتابداري از آمريكا از راه فولبرايت بود و ديگر تشكيل دوره كتابداري. در آن وقت هنوز دانشكده علوم تربيتي تشكيل نشده بود و پينشهاد من از طرف دكتر صالح به كميسيوني كه دكتر افضل و دكتر صفا و من بوديم محول گرديد و تشكيل دوره كتابداري در دانشكده ادبيات مطرح مذاكره قرار گرفت و طرح مواد هم ريخته شد؛ ولي چون در همان ايام تأسيس دانشكده علوم تربيتي موردنظر دكتر صالح قرار گرفت قرار شد كه دوره كتابداري هم در آن دانشكده تأسيس شود و مباحثات مربوط به اين امر به عهده كميسيوني مركب از دكتر محمد مقدم و دكتر افضل و اينجانب قرار گرفت؛ و يكي دو ماه پس از مذاكراتي كه در اين كميسيون شد خانم هاپيكنز به ايران رسيد و به ما پيوست و سرانجام طرح دوره فوق‌ليسانس مورد تصويب دكتر صالح واقع شد.

كلاس‌هايي هم توسط كانون پروش فكري كودكان تشكيل شد كه من تواريخ تشكيل آنها را به ياد ندارم.

اولين درس دانشگاهي كتابداري در سال 1366 در دانشسرايعالي كه آن موقع جزء دانشگاه تهران بود به صورت اختياري ايجاد شد و تا سال 1341 برقرار بود و دانشجويان مي‌توانستند آن را جزء دروس انتخابي خود اختيار كنند. در اين مدت تدريس آن به عهده اينجانب بود و سعي من كه همان سال از بورس كتابداري يونسكو بازگشته بودم و شوري بسيار در تغيير وضع كتابخانه‌هاي ايران داشتم بر اين بود كه دانشجويان را با افكار تازه درباره كتابداري آشنا كنم و آن عبارت بود از اينكه كتابخانه بايد به صورت باز در دسترس باشد و طبعاً در چنين وضعي بايد روش موضوعي را انتخاب كرد تا استفاده از كتابخانه آسان باشد.

ايرج افشار


برچسبها: , ,

پاسخ بدهيد

دنبالكها

ارسال دنبالك