گفتگو پیرامون حذف پست کتابدار

گفتگو — توسط در آذر ۶, ۱۳۸۹ در ۹:۲۴ ق.ظ

عطف: استادان این حوزه سکوت کردند

رییس انجمن کتابداری ایران: موافق نیستم آنها سکوت نکردند!

مقدمه:

پست “کتابدار” را از مدارس حذف کردند، خیلی ساده. پرونده  این ماجرا نیزرو به اتمام است. آرارم آرام از خاطره ها میرود و تمام!بعید است که همه چیز بازگردد سر خانه اول.کتابداران هم حرف هایی زدند،تلاش هایی کردند اما کسی نشنید و ندیدو نشد و پاشنه بر همان سمت و سو چرخید که آقای وزیر آموزش و پرورش گردانده بود! تحلیل و تفسیر این مساله مجالی دیگر میخواهد اما در گفتگوی کوتاه شما با نظرات دکتر سعید رضایی شریف آبادی ریس انجمن علمی کتابداری و اطلاع رسانی  ایران پیرامون این مساله و همچنین واکنش کتابداران آشنا میشوید، ناگفته نماند که انجمن نیز در این باره نامه ای منتشر کرده  که حالا به گمانم  همه از آن باخبرند اما آن نامه تا این زمان که این گفتگو منتشر میشود راه به جایی نبرده است!

عطف: بگذارید این گفتگو را از جدید ترین موضوع شروع کنیم. جریان آموزش و پرورش و حذف پست کتابدار در مدارس واکنش نامطلوبی میان کتابداران به ویژه کسانی که فارغ التحصیل میشوند  داشت. نظر شخص شما صرفا به عنوان یک متخصص در این حوزه چیست و حذف این پست را  در مدارس چگونه تحلیل می­کنید؟

دکتر رضایی شریف آبادی :متاسفانه جایگاه کتابداری و کتابداران نه تنها در آموزش و پرورش بلکه در بسیاری از سازمانهای دولتی از جمله سازمانهای فرهنگی و آموزشی جایگاه مطلوب و در خور شان اين رشته نیست. نتیجه چنین عدم شناختی حذف پست کتابدار در وزارتخانه­اي مي شود كه متولي آموزش و پرورش كشور است. وقتی که در اکثر قریب به اتفاق مدارس کشور جائی برای کتابخانه وجود ندارد و یا اگر هم فضائی به کتابخانه اختصاص داده شده، بی خاصیت ترین و متروک ترین بخشهای سازمان است كه تنها برای رفع تکلیف کتابخانه نامیده­اند، می توان انتظار داشت که کارمندان مغضوب و بی خاصیت را هم به آن محل تبعید کنند و اسمش را بگذارند کتابدار! ما در مدارسمان در سراسر کشور چند نفر کتابدار آموزشگاهی فعال، عاشق و عالم به حوزۀ کتابداری و اطلاع­رسانی داریم؟ و اگر هم داریم چند نفر مدیر مدرسه داریم که حامی این همکاران دلسوز خود باشند؟ متاسفانه زمانی که چنین نگرش منفی نسبت به شغل کتابداری و ضرورت کتابخانه در مدارس وجود داشته باشد، حذف آنهم کار چندان دشواری نیست و چه بسا مورد استقبال و تشویق هم ناآگاهان قرار گیرد.

عطف: بسیاری از کتابداران نسبت به این امر معترض بودند و میشود حدس زد که معترضین بیشتر از میان جوانانی بودند که به تازه گی فارغ التحصیل شده اند یا در شرف فارغ التحصیلی هستند و به این مساله تحت عنوان از دست رفتن فرصت شغلی نگاه میکنند.آیا این اعتراضات از نظر شما منطقی بود و یا هست؟ و آیا اصولا آموزش و پرورش مسول ایجاد فرصت شغلی  برای کتابداران است؟

دکتر رضایی شریف آبادی :عرض كردم كه متاسفانه هرگز در آموزش و پرورش ما فرصت شغلي مناسبي براي فارغ­التحصيلان كتابداري وجود نداشته است. استخدام اينگونه فارغ­التحصيلان در آموزش و پرورش يك استثناء بوده تا يك اصل. بنابراين فكر نمي­كنم با اين نگرشي نسبت به كتابخانه­هاي مدارس وجود داشته حدف پست كتابدار هم تهديدي براي از بين رفتن فرصت شغلي به حساب آيد. تهديد زماني جدي است كه هر مدرسه يك كتابخانه و كتابدار داشته باشد. اما زماني كه به قول فرمايش وزير محترم آموزش و پرورش، ما در كشورمان 70 هزار مدرسه بزرگ داريم كه كتابخانه آنها مشغول فعاليت هستند و چون منع قانوني براي استخدام اين تعداد كتابدار وجود دارد پس مديريت كتابخانه­هاي مدارس را به مديران مدارس و دانش­آموزان مي­سپاريم چه تهديدي وجود دارد. آيا هرگز مسولين آموزش و پرورش به فكر اين راه­حل ميافتند كه كمبود مثلا معلم رياضي را از خود دانش­آموزان و يا مديران تامين كنند؟فرصت شغلي زماني تهديد مي­شود كه شناخت كافي در گذشته وجود داشته و امروز كسي تيشه برداشته باشد و بخواهد به آن ريشه محكم بزند. هرگز چنين نبوده است!

عطف:  به نظر من در جامعه ای که کتاب نمیخواند و مدام هم فریاد فرهنگ سازی سر میدهد حضور یک کتابدار در مدارس و تنظیم امور کتابخانه و تشویق دانش اموزان به مطالعه از بدیهی ترین دلایل ضرورت حضور کتابدارن در مدارس است  ایا موافق هستید؟

دکتر رضایی شریف آبادی : بسيار خوب! حالا رسيديم به نقش كتابدار مدارس و جايگاه كتابخانه­‌هاي آموزشگاهي!

در كشورهاي توسعه يافته كه آمار سرانه مطالعه آنها قابل قياس با كشور ما نيست و دين رسمي­شان با ‘اقراء’ شروع نشده، دلخوش نمي كنند به برگزاري چند تا همايش و نشست در باب توسعه فرهنگ مطالعه و كتابخواني و تشكيل سازمان و كميته و … كه يك عده آنجا جمع شوند و براي فرهنگ مطالعه جان نثاري كنند. اينها فهميده­اند كه فرهنگ مطالعه را بايد از طفوليت در وجود فرزندانش رشد داد. فرهنگ مطالعه جائي رشد مي­كند كه از اصلي­ترين بخشهاي مهدكودكها و مراكز پيش­دبستاني­اشان كتابخانه­‌هاست. كتابدار بخشي از كادر اصلي اين مراكز است و كتابخانه بخش اصلي زندگي روزمره اين نونهالان است. حذف كتابدار در اين كشورها دور از ذهن­تر از حذف معلم رياضي است. دانش­آموز نمي­تواند كتابخانه­اش را بدون كتابدار متصور شود. البته فراموش نكنيم كه كتابدار در اين كشورها معناي واقعي خودش را دارد نه هركس كه در انباري مدرسه را كه تعدادي كتاب در آن چيده­ايم را باز و بسته كرد اسمش را بگذارند كتابدار. كتابدار نقشي آموزشي دارد همچون ساير همكارانش كه به كلاس درس مي­روند و تنها تفاوتش اينست كه دانش­آموزان هستند كه مشتاقانه بسوي اين معلم دلسوز مي­آيند در محلي بنام كتابخانه.

ما گله مي­كنيم از اينكه نظام آموزشي ما دچار اشكال است و بايد از آموزش يكسويه و توصيفي به سوي آموزش دو سويه و تفكر انتقادي حركت كنيم، آنوقت انتظار داريم كه اين مسئله بدون فراهم كردن زمينه­هاي آن اتفاق بيافتد. اينچنين نخواهد شد.

عطف: چرا و چگونه هست که هیچ کدام از اساتید و متخصصان این حوزه تا کنون در این باره حرفی نزده اند؟ تحلیلی نداشته اند؟ به هر حال حذف پست کتابدار از مدارس یک امر ساده نیست و به گمان من بسیار استراتژیک است  و در دراز مدت یقینا تاثیرات منفی خود را نشان میدهد اما واقعا سوال اینجاست که چرا متخصصان این حوزه و اساتید هیچ کدام حرفی نزدند و نمیزنند؟ ایا این سکوت تاثیر منفی بر روحیه  نسل جوان کتابداری نمیگذارد؟ اقای دکتر من فکر میکنم سکوت اساتید و متخصصان و تحلیل نکردن نتایج دراز مدت چنین تصمیم گیری هایی  نتایج ناخوشایند چند وجهی برای  این حوزه  دارد. اینکه به جوان تر ها تلویحا میفهماند که اساتید و متخصصان تنها وقتی نظر میدهند و یا صحبت میکنند که مساله فقط به خودشان ربط داشته باشد! یک جور محاسبه سود و زیان. آیا شما اینطور فکر نمی کنید؟  آیا فارغ التحصیلی که به نگاه یک فرصت شغلی را از دست میدهد و میبیند اساتیدش سکوت میکنند نباید فکر کند که مساله او، مساله استادانش نیست؟ این حس قطعا همبستگی  درونی حوزه را شکننده میکند. لطفا نظر خودتان را در این باره بفرمایید.

دکتر رضایی شریف آبادی : موافق نيستم كه همكاران ارجمند بنده هيچ حرفي در اين زمينه نزده­اند و سكوت كرده­اند. البته همانگونه كه در بالا توضيح داده­ام بدلايلي كه ذكر شد متاسفانه در كشور ما اين قضيه يك تهديد جدي براي فرصت شغلي كتابداران به حساب نمي­آيد.

عطف: البته میدانیم که انجمن بیانیه ای  خطاب به دبیر شورایعالی اموزش و پرورش صادر کرده است که قابل تقدیر است و امضا شما پای آنست . در این نامه آمده است: ” انجمن علمی کتابداری…..این تصمیم را شتابزده و خلاف روند استفاده بهینه ……..و ان را تیر خلاص بر کتابخانه های اموزشگاهی تلقی میکند ……” این عبارت به گمان من جان آن بیانیه است اما موضوع اینست که این نامه به اندازه ای که نیاز بود رسانه ای نشد و تاثیر نگذاشت و اموزش و پرورش را وادار به واکنش نکرد. چرا؟

دکتر رضایی شریف آبادی : موضع انجمن، موضعي علمي بوده و مايل نيستيم كه برداشتهاي سياسي از اين مساله شود. مشغول رايزني با همكاران هستيم كه ادامه كار به چه صورت باشد. خوشبختانه اقداماتي در اين زمينه هم صورت گرفته كه اميدوارم مجموعه اين فعاليتها بزودي رسانه­اي شود و همه اينها به خير وصلاح مملكت و دانش­آموزان باشد و موجب شناخت بيشتري نسبت به نقش كتابخانه­هاي مدارس و كتابداران دانش­آموخته در اين رشته شود.

عطف:  اقای  دکتر ما میدانیم که انجمن یک نهاد علمیست ونه صنفی. وشاید وظیفه اش پیگیری این امر نباشد ولی خب موضع گیری شما از زاویه علمی و تخصصی به این مساله بوده است .   این نامه خطاب  به دبیر شورایعالی اموزش و پرورش نوشته شده است ، درباره محتوی این نامه و اینکه چگونه میتوانست باشد حالا حرفی نمیزنیم و لی چرا این نامه را  به مراجع دیگر نظیر مجلس نفرستادید؟ مثلا برای کمیسیون فرهنگی مجلس. و یا چرا نامه را با جزییات و دلایل مستدل و مفصل تر  خطاب به خود اقای وزیر ننوشتید؟  چرا نامه را به ریاست جمهوری نفرستادید. بالاخره اگر مراجع گوناگون را مطلع میکردید حتما تاثیر بیشتر داشت . آیا اینطور فکر نمیکنید؟

دکتر رضایی شریف آبادی : همانگونه كه عرض كردم اقدامات خوبي در اعتراض به اين موضوع صورت گرفته و بزودي به اطلاع عزيزان خواهد رسيد. اما باز هم تاكيد مي كنم كه انجمن اين موضوع را از ديدگاه علمي بررسي خواهد كرد و مايل به ورود جناح­بنديهاي سياسي نيست.

عطف: در خاتمه فکر میکنید حذف این پست  در  دراز مدت چه مضراتی  داشته باشد و آیا فقط کتابداران هستند که متضرر میشوند؟

دکتر رضایی شریف آبادی :بزرگترين ضرر را نظام آموزش و پرورش كشور و گسترش فرهنگ مطالعه و تفكر انتقادي در جامعه خواهد كرد. كتابداران دلسوز و عاشق خدمت ضرري از اين قضيه نخواهند كرد و فرصتهاي شغلي آنها هميشه وجود داشته و كتابدار خوب بيكار نخواهد ماند.


برچسبها: , , , ,

    ۳ نظر

  • ندا گفت:

    آقای دکتر متاسفم که تلاش های شما فعلا به جایی نرسیده و همکاران و دوستان شما هم فعلا درگیر مسائل شخصی شون هستن و البته باید بهتون بگم کخ تلاشهای شما به جایی نمیرسه اینو در کامنت فبلی هم گفتم.آقای دکتر رضایی با خودتون و با مخاطبان صریح حرف بزنید.انجمن کمترین و کوچکترین اثری در وضعیت کتابدارن نداره.به خدا دیگه داره گریه م میگیره از این وضعیت.

  • آزاده گفت:

    خانه از پاي بست ويران است

  • کتابدار گفت:

    جناب آقای رضایی که می فرمایید کتابدار خوب بیکار نمی ماند و فرصت شغلی برایش باقیست.بنده با بیش از 11 سال سابقه کتابداری با همکاری سازمان محل کارم به کشور دیگری جهت ادامه تحصیل رفتم با این شرط که برگردم به ایران و در محل کارم تغییراتی در کتابخانه ایجاد کنم(البته هزینه تحصیل را خود شخصا بپردازم).به محض بازگشت آقایان دولتی دیگری……..بر مسند مدیریتی سازمان بودند و وقتی قرارمان را برایشان شرح دادم از بنده سوال کردند؟ اصلا چرا رفتید خارج از کشور برای تحصیل؟ و اصلا پولش را از کجا آوردید؟ 4 نفر از مدیران بخشهای مختلف سازمان به شدت از بنده حمایت کردند که بازگردم زیرا به بنده نیاز داشتند ولی ایشان فرمودند می دانم حضور ایشان ضروریست ولی قرارداد شان را امضا نمی کنم.پس از مدتی اشخاص دیگری که فقط متعهد بودند نه متخصص را جایگزین کردند.ایشان خود نیرو در آب نمک خوابانده بودند.

پاسخ بدهيد

دنبالكها

ارسال دنبالك