خانمها و آقایان توجه کنید، این گونه به کتابداران نگاه می‌کنند !

گزارش — توسط در مرداد ۶, ۱۳۸۹ در ۹:۵۴ ق.ظ

ترم یک که بودم یادگرفتم رشته‌ام را این‌گونه تعریف کنم: ” علمی است میان رشته‌ای با ماهیتی اجتماعی که کارکردهای ویژه گردآوری، سازماندهی، اشاعه اطلاعات را با اعمال روشهای مدیریت به عهده دارد.” در یادگیری تعریف رشته، همیشه خاطرم هست که سعی می‌کردیم چهار رکن اصلی را فراموش نکنیم: گردآوری، سازماندهی، اشاعه و سرانجام … مدیریت.

در کنار این چهار عنصر اصلی همیشه مفهوم دو واژه میان‌رشته‌ای و ماهیت اجتماعی حرفه، برایم جالب بود که بعدها جذاب هم شد. همین تک واژه میان‌رشته‌ای هر از گاهی جرقه‌هایی را در ذهنم ایجاد کرده که برخی شعله­ور شده و برخی همچنان خاموش مانده! و به راستی شاید باور همین تک واژه رمز موفقیت کتابداران باشد در بالا بردن روحیه خدمت و تبیین پایگاه و منزلت اجتماعیشان!

میان‌رشته‌ای بودن در حرفه کتابداری آنقدر اهمیت دارد که ادکا همایشی تحت عنوان مطالعات میان رشته‌­ای کتابداری و اطلاع‌رسانی: وضعیت موجود، چشم‌انداز مطلوب برگزار می کند و مقالاتی پیرامون آن نوشته می­شود  و در همین راستا در گزارشي از يک دهه جستجو در کتابداري و اطلاع‌رساني ايران از دكتر منصوریان می‌خوانیم: “ماهيت ميان‌رشته‌اي آن فرصتهاي زيادي در اختيارم قرار مي‌دهد”  و او این جمله را به عنوان یکی از ده دلیل علاقه به رشته کتابداری و اطلاع‌رسانی مطرح می‌کند و شاید همین تک واژه، جذابیت حرفه را دو چندان کند؛ چرا که یک کتابدار با توجه به تنوع کتابخانه‌ها با همه اقشار جامعه در ارتباط است و می‌تواند بر آنها تاثیر بگذارد و به طبع از آنها تاثیر بپذیرد. از زاویه دیگر بارها در محافل مختلف کتابداری شنیده‌ایم و شاید حتی برخی به این باور رسیده‌ایم که همواره یکی از چالشهای حرفه این است که مردم جامعه­ ما، کتابخوان نیستند و به اصطلاح عام دردشان دانستن نیست و به همین دلیل است که به عنوان مثال می­خوانیم: ما مانند طبیبان دارای منزلت نیستیم و نخواهیم بود!

همیشه باور این مسئله برایم سخت بوده و همواره شنیدن این چالش تداعی کننده سوالی در ذهنم، که اگر از افراد غریب با کتاب، فاکتور بگیریم، در مقابل افراد کتابخوان و آشنا به فرهنگ مطالعه چه نگرشی می­توانند به حرفه و نقشمان در جامعه داشته باشند؟

حال با توجه به ماهیت اجتماعی و چند رشته­ای بودن حرفه­مان بر آن شدیم تا با چند تن از کتابخوانها و دانشجویان رشته‌های مختلف سر صحبت را در ارتباط با تک واژه‌های جذاب … کتاب، کتابخانه، کتابدار و مسائلی پیرامون آنها بگشاییم تا ببینیم جامعه تحصیل کرده چه نگاهی به کتابداران دارند و چه انتظاراتی از آنها …

قبل از پرداختن به موضوع لازم می­دانم از خانم محدثه دخت عصمتی و آقای امیر حسین رجب زاده عصارها بابت معرفی چند تن از دوستان تشکر نمایم.

مهران داور

اگر روزی کتابخانه‌­ها بسته شوند هيچ اتفاق خاصي نخواهد افتاد

مهران داور 38 ساله از تهران، کارشناس ارشد زبانشناسی، فارغ التحصيل از دانشگاه صنعتي اميركبير و دانشگاههاي آزاد و تهران است. عضو انجمن زبانشناسان ايراني در آمريكا و در حال حاضر مشغول ثبت‌نام در مقطع تحصيلي ديگري در دانشگاه سنچري است.

داور تصور بسیار خوبی از کتابخانه دارد چرا كه از زماني كه کوچک بوده مادرش او و خواهرش را علي­رغم مخالفت كتابخانه به علت كم بودن سن، به عضويت يكي از كتابخانه‌هاي تهران درآورده و همین اقدام مادر سبب شده تا مهران داور همواره عضو كتابخانه‌هاي مختلف شهر و دانشگاهها شود. کتابخانه برای او يادآور محيطي بسيار آرام و فرهيخته و پر رمز و راز است. او در این باره می­‌گوید:

“آدمي در کتابخانه ميان كتبي كه حاصل زحمات نويسندگان و متفكران و مترجمان مختلف از تمام جهان است قرار مي­‌گيرد و اينان چونان دوستاني خموش در انتظار نقادي و يا انتخاب كاربراني چون من قرار مي­‌گيرند. در اين محيط است كه آدمي ناخواسته به ياد گفته سقراط كه فرهيختگي يك جامعه يا دولتشهر را به ميزان مطالعه تك تك افراد آن دولتشهر پيوند مي‌زند مي‌افتد و باري متاسف مي‌شود كه چرا وقت كافي براي مطالعه هر آنچه او را محيط گشته‌اند نمی­‌دارد. باري به قول ارسطو اهل فضيلت بسيار اندكند ولي اين اندك تعداد در كتابخانه‌ها وقتي دور تا دور ما جمع مي‌آيند.”

به نظر او كتابداران، نقش راهنمايان و بلد راه را به عهده دارند و سكاندار كشتي كتابخانه هستند. وی در ادامه ضمن بیان این مسئله که “كاربران، امروزه روز خود را در انباري به اندازه دنيا از كتاب مي­بينند”، خاطر نشان مي‌كند که “دیگر روشهاي سنتي براي بازيابي اطلاعات پاسخگو نيستند ولی متاسفانه کتابداران ما معمولاً به طرق سنتي انجام وظيفه مي­‌نمايند، در حالیکه بايستي نقش يك مشاور كتاب و مدير اطلاع‌رساني را به عهده داشته باشند.”

مهران داور در ادامه با ذکر این نکته که کتابدار باید کتابخوان باشد، افزود: كتابدارمحترمي را به خاطر دارم كه يك كتابخوان به تمام معني حرفه‌اي بود و اكثر كتب موجود در كتابخانه را مطالعه كرده بود و وقتي شخصي در انتخاب كتابي مردد مي‌گشت و يا نياز به راهنمايي در انتخاب كتاب داشت، ايشان خود پا پيش گذاشته و چكيده چند كتاب را براي شخص تعريف مي­نمود و معايب و مزاياي آن كتاب را نسبت به ساير كتب انتخابي به كاربر متذكر مي­گرديد.” اينچنين كتابدارنمونه‌اي، ناخودآگاه عنوان مشاور كتاب و مدير اطلاع رساني را به يدك مي­كشد حال تحصيلات يا رتبه وي هر چه مي‌خواهد باشد.

آقای داور معتقد است: “اگر روزی کتابخانه­­ها بسته شوند، هيچ اتفاق خاصي نخواهد افتاد. چرا كه در آن صورت تفكر جمعي همگرا شده و اصطلاحاً كانوني مي­گردند و در نتيجه ابزار يا هیئتی جديدتر با تكنولوژي قويتر و بهتر توسط بشر مبتكر خلق مي­گردد كه جايگزين همان كتابخانه‌ها خواهد گرديد. منتها با امتيازات جديدتر و امكانات بهتر. او در ادامه می‌گوید: “اين سوال مانند اينست كه بپرسيم اگر اديسون برق را كشف نكرده بود چه اتفاقي به وجود مي­آمد؟ جواب اينست كه در همان عصر به علت همان همگرايي انديشه‌ها و سطح خلاقيتهای همتراز بشر در بازه زمانی مشخص، شخص ديگري – حال هر كه مي­خواهد باشد- اقدام به اختراع برق مي­‌كرد و اتفاق خاصي در اين ­مورد براي نوع بشر نمي‌افتاد . ولي اگر بخواهيم از ديد انتزاعي به اين سوال نگاه كنيم بايد بگويم كه در صورت بسته شدن كتابخانه ها، رشد فكري بشر به شدت كاهش خواهد يافت، خشونتها ميان نوع آدمي بالا مي­گيرد، اختراعات و ابداعات از تنوع خاص خود خواهند افتاد و از جنبه‌اي نيز براي عده‌اي كه با كتاب هيچ قرابتي ندارند هيچ اتفاقي رخ نخواهد داد!  تو گويي كه گربه همسايه مرده است!”

قاسم محدث : اگر کتابخانه‌ها بسته شوند، کتابداران بیکار می‌شوند که من اصلاً راضی نیستم!

قاسم محدث 42 ساله از تهران کارشناس متالوژی و مدرس دانشگاه است. قاسم محدث کتابخانه را به مخزن و کتابدار را به راهنما تشبیه می­‌کند و در ادامه در ارتباط با میزان نیاز به وجود مشاور اطلاعاتی در کارش می­گوید: “دسترسی به اطلاعات روز در رشته متالوژی ضروری است چرا که دستاوردهاي جديد به ما كمك مي­كند روشهاي گذشته كه بعضاً اشتباه نيز هستند تكرار نشود و كلاً به لحاظ  صرفه اقتصادي، زماني و اجتماعي و رقابتي (نسبت به رقبا) مي­‌تواند موقعيت ما را در رشته خود تثبیت كند.”

قاسم محدث انتظارش از کتابخانه را زیاد ارزیابی کرده و با بیان این نکته که چقدر خوب بود اگر کتابخانه‌ها و مراکز اطلاعاتی، با توجه به رشته و درخواست موضوعات مورد نیاز ما، اطلاعات بروز آن موضوع را ارسال کنند انتظارش از کتابداران را بیان می­‌کند.

او در پاسخ به سوال اتفاق حاصل از نبود کتابخانه­ها می­گوید: “همه شما بیکار میشین که من اصلاً راضی نیستم!” اما در ادامه صحبتهایشان ، به کاهش سرعت دستیابی فناوری و تکنولوژیهای جدید و آشنایی با اين دستاوردها اشاره کرده و می­افزاید: “اگر کتابخانه‌ها نباشند تحقيق شكل زيباي خود را از دست مي­دهد و سينه‌ها گنجينه اسرار مي­شود وقيمت اطلاعات بسيار افزايش پيدا مي­كند وتحصيل علم گرانتر مي­شود.” او نظر خود را با بیان این جمله ­از لوئی پاستور به پایان رساند: “وقتتان را در خلوت كتابخانه‌هايتان بگذرانید”

فرزاد نوبخت: “قانون مغز براي يادگيري تنها اين است كه از يك چيزي خوشش بيايد

دانشجوي دكتراي مديريت ورزش دانشگاه تربیت مدرس و مدير عامل شركت تعاوني سودگستر آذربايجان است.

فرزاد نوبخت، کتابخانه را مركز ايده ها و تفكرات هزاران انسان باهوش می­داند که به صورت رايگان در اختيار افراد قرار گرفته و مسير موفقي را براي همه آماده كرده است، و کتابدار از نظر او راهنماي تمام عيار كتابخانه است برای آنکه خواننده‌ها و مصرف‌كننده‌ها در آن گم نشوند.

او در ارتباط با میزان کمک گرفتن از کتابداران و اطلاع‌رسانان در حرفه‌اش می‌گوید: “من از بچه‌هاي كتابداري خيلي استفاده كردم و كلي اطلاعات ناب به دست آوردم که باعث موفقيت در حرفه‌ام  شده است.” او در ارتباط با اهمیت دسترسی به اطلاعات روز در رشته مدیریت ورزشی می­گوید: “در رشته ما به علت تغييرپذيري محيطي نياز به اين كار خيلي زياد است در واقع يكي از راههاي كاهش فاصله با كشورهاي پيشرو در اين رشته استفاده از اطلاعات به روز و دقيق آنهاست.” مدیر عامل شرکت تعاونی سودگستر آذربایجان انتظار خود را از کتابداران و اطلاع‌رسانان اینگونه بیان می­‌کند: كتابخانه‌ها بايستي سيستمهاي به‌روزرساني قوي داشته و علاوه بر جمع‌آوري اطلاعات متعدد هنر يكپارچه‌سازي را نيز داشته باشند.”

فرزاد نوبخت در ارتباط با این مسئله که اگر روزی کتابخانه‌ها بسته شوند می­گوید: “به نظر من الان هم همين امر متاسفانه اتفاق مي‌افتد و به غير از مصارف درسي  ما به بازارهاي عمومي هيچ توجهي نداريم. هرچقدر ما كانالهاي توزيع دانش (كتابخانه – مراكز آموزشي و …) را محدود كنيم به آن اندازه استقبال خود را از فسادهاي اجتماعي اعلام مي‌كنيم. ”

کتاب  آن طرف آبها چه می­‌گذرد را می­‌خواهیم!

سعید حق­ نظری،  25 ساله از تهران

دانشجوی ترم آخر کارشناسی ارشد برق دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی است و از کودکی به کتاب و کتاب خواندن علاقه داشته است.

سعید حق نظری دو واژه کتابخانه و کتابدار را اینگونه معنا می­کند:

“کتابخانه: یه جایی طبقه سوم ساختمان سلف سرویس دانشکده که هر موقع آدم لازم می‌شه بره اونجا، کلی نفسش می‌گیره، از بس پله می‌خوره می‌ره بالا!!

کتابدار: یه آدمی که با رفتارش طوری نشون می‌ده که انگار نگهبان کتابهاست و در مواقع تاخیر در بازگشت کتاب، صیغه جریمه را خوب صرف می‌کنه!!”

از نظر سعید حق نظری وجود یک مشاور اطلاعاتی در جستجو و بازیابی اطلاعات ضروری است. او در راستای همین بحث می­گوید: “بعضی وقتا وقتی دنبال مرجع برای موضوعی می­گردی منابع زیادی هست. ولی نمی­دونی کدوم یکی دقیقاً به دردت می‌خوره”. مهندس حق نظری در ارتباط  با میزان یاری جستن از کتابدار و اطلاع‌رسان در تسهیل دسترسی به اطلاعات می‌گوید: “بعضی وقتا که دنبال یه کتاب می­‌گردم و پیداش نمی­‌کنم از کتابدار کمک می­‌گیرم.”

او در ادامه ضمن اشاره به حیاتی بودن نقش اطلاعات روز در رشته برق، درارتباط با وضعیت کتابخانه‌های دانشگاهی می‌گوید: “متاسفانه کتابخانه­های ما به روز نیستند و منابع جدید به تعداد محدود وجود دارد، مثلا از فلان کتاب یک یا دو نسخه هست که جوابگوی تعداد دانشجوها نیست.” میزان انتظار حق نظری از کتابداران و اطلاع‌رسانان در سه مورد زیر خلاصه می‌شود:

“اول اینکه سیستم اطلاعاتی و جستجوی خیلی قوی داشته باشند بطوریکه بتوان از طریق اینترنت حتی به محل نگهداری کتاب و وضعیت آن (امانت داده شده یا نه ، تعداد آن در کتابخانه و خلاصه­ای از کتاب و …) دسترسی داشت. دوم اینکه در کنار کتابخانه سالنهای مطالعه با کلیه امکانات رفاهی فراهم شود. سوم اینکه کتابخانه­ها از طریق شبکه به هم متصل باشند و امکان دسترسی به منابع یکدیگر را داشته باشند.”

او در ارتباط با این سوال که اگر روزی کتابخانه‌ها بسته شوند چه اتفاقی می‌افتد، می­‌گوید:”اگر کتابخانه‌ها بسته شوند اکثر تحقیقات علمی در زمینه­های مختلف متوقف می­شود و حرکت رو به جلو بشر در عرصه­های مختلف به سکون می­انجامد.”

مقداد شاهد: به همراه سایر همکاران کتابخانه نسبتاً خوبی را سازمان دادیم که متاسفانه به دلیل نبودن مسئول کتابخانه تلاشهایمان به سرانجام نرسید.

مقداد شاهد 34 ساله از تهران است و دوره کارشناسی هنرهای دراماتیک را در دانشکده سینما و تئاتر  دانشگاه هنر تهران به پایان رسانده است.

از نظر مقداد شاهد کتابخانه رکن رکین جامعه فرهنگی و مامن عاشقان حقیقت و کتابدار مسئول آن است.

به اعتقاد مقداد شاهد، کمبود وقت و ایضاً شرط عقل در باب استفاده از تجارب و تخصص افراد ایجاب می­کند که در جستجو و بازیابی اطلاعات از مشاور اطلاعاتی کمک بگیریم. ایشان در ادامه صحبتهایش پیرامون مهم بودن نقش کتابدار در دسترس‌پذیر ساختن اطلاعات روز برای مخاطب، ضمن بیان تجربه تدریس هنر و پژوهش در مدارس سما یادآور شد که در دوره تدریس، کتابخانه منسجمی در مدارس وجود نداشته و او به همراه سایر همکاران کتابخانه نسبتاً خوبی را سازمان داده‌اند که متاسفانه به دلیل نبودن مسئول کتابخانه  تلاشهایشان به سرانجام نرسیده و اکنون نیز کتابخانه با کمک خود دانش آموزان به فعالیت آهسته خود ادامه می‌دهد.

مقداد شاهد نقش اطلاعات روز در رشته هنر را مهم دانسته و به نظر او وجود کتابخانه‌های مجازی و اینترنتی در عصر حاضر بسیار مفید فایده است. کارشناس هنرهای دراماتیک دسترسی به اطلاعات روز دنیا بدون جرح و تعدیل را به عنوان  انتظار خود از کتابداران مطرح می‌کند.

کتابخانه و کتابداری برای او همیشه خاطره بوده به خصوص زمانی که به او اجازه دادند به داخل مخزن برود و هرچه دوست دارد بیابد، بردارد و ورق بزند. او در پایان ضمن اشاره به نقش موثر کتابخانه‌ها در بالا بردن آگاهی مردم، تعطیلی و بسته شدن کتابخانه‌ها را غیر قابل تصور دانسته و با بیان این مسئله به یاد حمله اعراب و مغولها به جندی شاپور می‌افتد.

چرا جا برای آقایون بیشتر از خانوماست؟ چرااا…؟

منيره ارچنگ 23 ساله از بندر انزلی فارغ التحصيل رشته حسابداري از دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرانزلی است و در انتظار نتیجه ارشد بدون کنکور (ویژه ممتازین) است.

کتابخانه از نظر منیره ارچنگ مکانی است براي مطالعه و تحقيق و تهيه کتب مورد نظر و نقش کتابدار از نظر او  تهيه و تحويل منابع و کمک به متقاضي در انتخاب کتاب مورد نظر است.

به نظر منیره ارچنگ هر انسانی در هر برهه زمانی و درهر سن و مقطعی که باشد به وجود بک مشاور اطلاعاتی، خصوصا کسی که واقعاً بتواند اطلاعات درست در اختیار او بگذارد، نیاز دارد. او در ادامه صحبتهایش از فردی به نام حامد فیلی (کارشناس ارشد حسابداری و عضو هیات علمی دانشگاه مازندران) نام می‌برد و در عرصه اطلاع‌رسانی او را متبحر می­‌نامد و می­گوید کاش در همه رشته‌ها برای بچه­ها چنین اطلاع‌رسانانی وجود داشت و می‌افزاید: “براي حسابداران تا آقاي فيلي هست، اطلاعات به روزم هست”!

او در ارتباط با میزان یاری جستن از کتابدار جهت تسهیل دسترسی به اطلاعات روز می‌گوید: تا به حال از کتابخانه کمکي نگرفته­ام ديگه الان همه چي اينترنتي شده خيلي راحت تره”!

منیره ارچنگ انتظارش را از کتابداران این گونه بیان می­‌کند: ” اگه تعداد منابع بيشتر مي­شد از لحاظ دسترسي سريع بهتر بود و ديگه اينکه تمام منابعي که تو کتابخونه هست از طريق اينترنت هم قابل دسترسي باشه اصلاً اي کاش مي­شد از طريق اينترنت به کتابي که مي­خوايم دست پيدا کنيم ديگه اين همه راه تا کتابخونه نريم.”

منیره ارچنگ در ارتباط با اتفاقی که ممکن است بعد از بسته شدن کتابخانه‌ها بیفتد، می­گوید: “راستش به نظرم90%  آدما فرقي به حالشون نمي‌کنه جز تعداد محدودي …”

ارچنگ خاطره زیادی از کتابخانه ندارد ولی دراین رابطه برایمان می­گو­ید: ” يکي دو باري که با برادرم براي مطالعه به کتابخونه رفتم پر از بچه دبيرستاني بود مثلاً اومده بودن درس بخونن. ديگه بگم چايي و غذا و گپ و … در ادامه می‌افزاید: “راستي اينم بگما چرا جا براي آقايون بيشتر از خانوماست؟ چرااا…؟”

کتابخانه در من ایجاد تمرکز و انگیزه می­‌کند

مژگان کریمی 26 ساله . فوق لیسانس تکنولوژی اطلاعات سلامت از دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی است. به کتاب و کتابخوانی علاقمند است و کتابداران را نیز دوست دارد. مژگان کریمی کتابخانه را محیطی آرام می داند که در او ایجاد انگیزه و تمرکز می­کند. او کتابدار را فردی می‌داند که توانایی دسترس‌پذیر ساختن اطلاعات در زمان کوتاه  و با دقت بالاتر برای کاربران را دارد و از نظر او وجود کتابدار در هر محیطی که حرف از کتاب و یا هر منبع اطلاعاتی (الکترونیکی یا غیر الکترونیکی) پيش مي‌آيد، لازم است. او می‌گوید: “یه زمانی ساعتها برای یافتن مجوعه‌های مورد هدفم وقت صرف می‌کردم اما بی‌نتیجه بود بعد فهمیدم اگه از کتابدار کمک بگیرم زودتر منبع مورد نظرم رو پیدا می‌کنم. ولی الان خودم یاد گرفتم که چطور به دنبال منابع اطلاعاتیم بگردم و سریع نتیجه بگیرم تا وقتم هدر نره”

او علاقه مند به کارهای تحقیقاتیست و نقش کتابداران را در عصر حاضر محدود به چارچوب کتابخانه‌ها نمی‌داند تنها انتظار او از کتابداران کمک به کاربر جهت استفاده بهینه از زمانش است و در ادامه از دیگر وظایف کتابداران در عصر حاضر به ترویج سواد اطلاعاتی اشاره می کند.

ما آن قدر که بر فرهنگ کتابخوانی تأکید می‌کنیم، بر وجود ارزشمند کتابداران صحه نگذاشته‌ایم.

سجاد رحیمی مدیسه 22 ساله از شهر کرد

در اهواز به دنیا آمده اما ذات و ریشه‌اش به روستایی زیبا در سی کیلومتری شهر اصفهان و در جوار زاینده رود به نام مدیسه برمی‌گردد. سال 1385 در رشته مدیریت بازرگانی دوره روزانه دانشگاه لرستان قبول شروع به تحصيل كرد.

تک­واژه کتابخانه را در دو کلمه علم و آرامش خلاصه کرده و کتابدار را با عبارت راهنمای مهربان توصیف می­کند.

او در ارتباط با میزان نیاز به مشاور اطلاعاتی در جستجو و بازیابی اطلاعات می­گوید: “بسیاری از اوقات و با وجود برگه‌دان و سیستم اطلاعاتی کامپیوتری، این احساس به بنده دست داده است که باز هم نمی‌توانم کتاب مورد نظر خود را پیدا بکنم.” او در همین راستا با بیان این سوال: “چرا در فستیوال بزرگی مثل نمایشگاه کتاب تهران به جای بهره‌گیری از خدمات کتابدارانی که در این رشته تحصیل کرده اند، از خانمهایی در بخش اطلاع‌رسانی استفاده می‌کنند که صرفاً به خاطر یک چهره برای این مسئولیت انتخاب شده‌اند که گاهی اوقات حتی مراجعه‌کننده را سردرگم می‌نمایند؟” به ضرورت به کارگیری کتابداران در عرصه­های فرهنگی اشاره کرده و درادامه می‌افزاید: ما آنقدر که بر فرهنگ کتابخوانی تأکید می‌کنیم، بر وجود ارزشمند کتابداران صحه نگذاشته‌ایم. صحبت در این زمینه بسیار است.”

مدیسه درارتباط با نقش کتابخانه‌ها در دسترس­پذیر ساختن اطلاعات روز برای ایشان می­گوید: نقش کتابخانه را تا امروز زیاد مناسب ندیده‌ام و بیشتر اوقات اطلاعات خود را از دنیای اینترنت گرفته‌ام. البته دلیل این نقص، کتابداران نیستند بلکه به کوتاهی کتابخانه و بالاتر از آن وزارت ارشاد برمی‌گردد که روند جایگزینی کتابهای جدید با قدیمی را درست اعمال نمی‌نمایند.”

کارشناس مدیریت بازرگانی در ادامه سخنان خود ضمن اشاره به این مسئله که باید تغییرات اساسی در محیطهای کتابخانه و شاداب کردن هر چه بیشتر آن انجام شود، خارج کردن کتابهای قدیمی و از رده خارج به خصوص در زمینه های علمی و علوم انسانی، اتصال کتابخانه های کل کشور به اینترنت پرسرعت بیسیم (WiMax) که علاقمندان حتی با لپتابهای شخصی بتوانند به اطلاعات روز دنیا دسترسی داشته باشند، تجلیل سالیانه از کتابداران نمونه استانی و کشوری، اقدامات فرهنگی همراه با عمل (نه حرف) در گسترش فرهنگ کتابخوانی را به عنوان انتظارات خود از کتابداران عنوان نمودند.

او در ارتباط با این سوال که اگر روزی کتابخانه‌ها بسته شوند چه اتفاقی می­افتد به مزاح می­‌گوید:

“آن روز، روز مرگ ارزشهاست!!!” در ادامه صحبتش جدی‌تر می­شود و اینگونه ادامه می­دهد: “از شوخی گذشته، وقتی در شرایط فعلی که آنقدر مردم با کتابخوانی غریبه هستند، حتی وجود ساختمان یک کتابخانه نهیبی برای این عده است. به راستی اگر روزی این کتابخانه‌ها هم بسته بشوند چه اتفاقی می‌افتد؟ نیاز به گفتن ندارد. همه چیز مشخص است.”

به نظرم نقش اصلی کتابخانه­‌ها درعصر اطلاعات، طبقه‌بندی صحیح کتابهاست.

رویا نجارباشی 19 ساله و  دانشجوی ترم یک کارشناسی رشته کامپیوتر است.

او  کتابخانه را گنجینه‌ای از دانش و فرهنگ و کتابدار را راهنمای خوب کتاب می­داند. به نظر او کتابدار در کتابخانه همچون جلوداری ست که با چراغ دانش خود می­تواند گنج با ارزشی را به ما نشان دهد.

به نظر او، نقش مشاوراطلاعاتی در جستجو و بازیابی اطلاعات مهم است چرا که وجود یک مشاور سبب می­شود تا او از زمانی که به مطالعه اختصاص می­دهد استفاده بهتری کند. این دانشجوی ترم یک کامپیوتر، تا کنون از کتابدار جهت تسهیل دسترسی به اطلاعات کمک نگرفته است اما نقش اطلاعات روز در رشته­اش را به دلیل پیشرفت روزافزون تکنولوژی و اطلاعات، بسیار مهم ارزیابی می­کند و نقش اصلی کتابخانه­ها را درعصر اطلاعات، طبقه‌بندی صحیح کتابها می­داند و انتظار او از کتابخانه‌ها و مراکز اطلاعاتی، اطلاع‌رسانی صحیح با استفاده از تمام منابع ممکن است.

به نظر رویا نجار باشی اگر روزی کتابخانه­ها بسته شوند “دسترسی به اطلاعات مشکل و حتی غیرممکن می­شود و به اعتقاد او علیرغم پیشرفت ارتباطات و سهولت دسترسی به اطلاعات روز، کتابخانه‌ها هنوز نقش پررنگی در دستیابی به اطلاعات دارند.

نتیجه گیری:

آنچه مسلم است ماهیت میان رشته‌ای کتابداری و اطلاع‌رسانی با هر گرایشی که باشد، این امکان را به کتابداران می­دهد تا فعالیتهایشان را در سطحی وسیع و بدون هیچ محدودیتی گسترش دهند. از طرفی جامعه کارکردگرا و طالب خدمت نیز از کتابداران انتظاری جز برآوردن نیازاطلاعاتیش ندارد. بنابراین کتابدار به عنوان اطلاع‌رسان و مشاور در کنار جامعه اطلاعاتی می­تواند خدمتگزار باشد و این خدمتگزاری زمانی نتیجه بخش خواهد بود که او بتواند از آموخته‌هایش در محیط آکادمیک و خارج از آن بیشترین بهره را برده و  تجربیاتش را درمحیط کارش که کتابخانه است به کار بندد و با تقویت روحیه خدمت، یادگیری و برقراری ارتباط با مخاطب، بستر و زمینه مناسب را برای نشان دادن هرچه بیشتر فعالیتهایش فراهم کند.

حال با دانستن این مطلب، آیا کتابداران نمی‌توانند با سایر حوزه‌ها فعالیتهای مشترک داشته باشند؟ مثلاً تشکیل وبلاگهای مشترک بین دانشجویان رشته‌های مختلف با کتابداران؟ یا برگزاری همایشهای مشترک؟ و…

و شاید تمام اینها، خبر از جذابیتهای پنهان کتابداری است و البته کمک به کتابداران برای نشان دادن بیشتر فعالیتهایشان و درحقیقت خدمت بیشتر به جامعه طالب خدمت. به امید روزی که کتابداران پا را از چارچوب  درون حرفه­ای فراتر گذارند و ارتباطاتشان با رشته و حوزه‌های مختلف بیشتر شود و مشاورینی باشند به حق شایسته درکنار جامعه اطلاعاتی.


برچسبها: , , , , ,

پاسخ بدهيد

دنبالكها

ارسال دنبالك