مقدمه ای بر فهرست نویسی و رده بندی

نقد كتاب — توسط در اردیبهشت ۳۱, ۱۳۸۹ در ۵:۴۴ ق.ظ

Taylor, Arlene G. (2006) Introduction to cataloging and classification (10th ed.). Westport, Conn.: Libraries Unlimited, 589 p., 159158230X (alk. paper), 1591582350 (pbk : alk. paper).

مقدمه

فهرست‌نويسي و رده‌بندي از زمره  فعاليت‌هاي حرفه‌اي در عرصه كار تخصصي كتابداري است. براي سازماندهي اطلاعات، در ارتباط با انواع منابع اطلاعاتي و مدارك موجود در كتابخانه‌ها و پايگاههاي اطلاعاتي، فرايندهاي خاص حرفه‌اي به انجام مي‌رسد كه نيازمند داشتن تخصص و مهارت‌ لازم در اين زمينه است. قواعد و دستورالعمل‌هاي متعدد و بسياري براي كاربرد نكات مورد استفاده در شرايط متفاوت، و نيز وجود انواع مسائل جزئي در سازماندهي منابع، و به‌ويژه كتاب، باعث مي‌شود تا يك پيشينه فهرست‌نويسي مراحل مختلفي را پشت سر گذاشته و به ثمر رسد. اين فعاليت يكي از كارهاي حرفه‌اي دشوار كتابداري محسوب شود. فهرست‌نويسان هم‌زمان با فعاليت تخصصي خويش و آموختن قواعد ويژه، همواره با دقت بسيار به امر سازماندهي مي‌پردازند و اين مسئله باعث سختي كار حرفه‌اي آنان شده است.

در باره نويسنده اثر

آرلن جي. تيلور1 استاد  مدرسه اطلاع‌رساني در دانشگاه پيتسبورگ2 است. او همچنين نويسنده چندين اثر پژوهشي در حوزه فهرست‌نويسي و رده‌بندي است. علاوه بر آن، تيلور برنده يكي از جايزه‌هاي انجمن كتابداران امريكا شده است. مطالعه تخصصي او در زمينه سازماندهي منابع كتابخانه‌اي است و به آموزش و پژوهش در عرصه علوم كتابداري و اطلاع‌رساني اشتغال دارد.

معرفي كتاب

كتاب داراي فصول مختلف و مباحث گوناگوني است كه به موضوع سازماندهي اطلاعات در ارتباط با فهرست نويسي و رده‌بندي پرداخته است. ابتدا مقدمه‌اي در رابطه با ويژگي ويرايش دهم مطرح شده و بحث فهرست‌نويسي در زمينه كار حرفه‌اي كتابداري مورد بررسي قرار گرفته است. سپس توسعه و پيشرفت رمزها و نشانه‌هاي فهرست‌نويسي مطرح شده و نيز مبحثي در خصوص رمزگشايي و شناخت بهتر اين نشانه‌ها و قواعد آن بيان شده است. شيوه تشريح مواد تحليلي از ديگر مباحث اين اثر است. همچنين روش انتخاب نقاط دسترسي3 در فهرست‌نويسي، و كاربرد فرم‌هاي عناوين براي نام‌ها در فهرست‌نويسي مورد بررسي قرار گرفته است. علاوه بر آن مبحث چگونگي نظارت دقيق و معتبر در حوزه سازماندهي براي انجام صحيح اين فرايند مطرح شده است. دسترسي موضوعي4 به منابع كتابخانه‌اي و دسترسي موضوعي زباني براي انجام كارهاي حرفه‌اي سازماندهي از ديگر مباحث مطرح شده است. سرعنوان‌هاي موضوعي كتابخانه كنگره5 ، و سرعنوان‌هاي موضوعي سيرز6 و بحث رده‌بندي مواد كتابخانه‌اي از ديگر موضوع‌هاي كتاب به‌شمار مي‌آيد. در ادامه مبحث رده‌بندي دهدهي7 و نيز رده‌بندي كتابخانه كنگره8 تشريح شده است. روش  ايجاد كامل شماره‌هاي بازيابي9 و معرفي ديگر نظام‌هاي رده‌بندي كتابخانه‌اي از مباحث بعدي كتاب است. همچنين مراكز پردازش10، شبكه‌بندي11، و برنامه‌هاي همكاري مشترك از ديگر موضوع‌هايي است كه مورد عنايت قرار گرفته است. در نهايت نيز مبحث مديريت فهرست‌ها و توليد پيشينه‌هاي كتابشناختي‌ و نيز نظارت بر انجام اين فعاليت حرفه‌اي تشريح شده است.

تحليل و نظر

در آخرين ويرايش اين اثر پايه، تيلور يك بار ديگر مرجع كامل روزآمدي را فراهم آورده است. اثر در نقش راهنماي عملي سودمندي براي فعاليت فهرست‌نويسي و رده‌بندي شناخته مي‌شود. از زماني كه ويرايش نهم و نيز ويرايش نهمي كه مورد بازنگري قرار گرفته ( از سال 2000 تا 2004) به چاپ رسيده است، تحولاتي در بيشتر حوزه‌هاي مربوط به سازماندهي اطلاعات رخ داده كه اين امر در ارتباط با زمينه موضوعي فهرست‌نويسي و رده‌بندي بيشتر جلوه‌گر است. در ويرايش دهم قواعد فهرست‌نويسي انگلوامريكن 2002، ويرايش دوم12، مارك 2113، بيست و دومين ويرايش رده‌بندي ده‌دهي ديويي14، طرح فرانماي رده‌بندي كنگره، آخرين سرعنوان‌هاي موضوعي كتابخانه كنگره، و هجدهمين ويرايش سرعنوان‌هاي موضوعي سيرز در كنار هم و به‌شيوه تحليلي مورد بررسي قرار گرفته است. علاوه بر آن، تيلور به برخي از مشكلات موجود در ارتباط با نيازمندي‌هاي اساسي ركوردهاي كتابشناختي15اشاره مي‌كند. اين موضوع به بحث فعاليت كاربر در حوزه بازيابي اطلاعات و دسترسي به فهرست‌هاي كتابخانه‌اي پيوسته و پايگاه‌هاي كتابشناسي از منظر استفاده‌كننده مي‌پردازد. همچنين به برخي از مشكلات مربوط به كاربردهاي اصطلاح‌شناسي موضوعي16 اشاره شده و در باره نقش وب معنايي17 در بستر سازماندهي مطالب سودمندي ارائه شده است. وجود كتابشناسي و اصطلاح‌نامه در اين اثر موجب بهره‌گيري بهتر استفاده‌كننده شده و امكان بهره‌گيري مناسب آن را فراهم ساخته است. توضيح پيرامون تاثير فناوري در فرايند سازماندهي اطلاعات از زمره نكاتي است كه بايد در تحليل اثر به آن اشاره كرد. كتاب با رويكردي جامع به بررسي نقش فناوري در ارتباط با مديريت فهرست‌نويسي پرداخته و به اهميت رده‌بندي در اين ميان عنايت داشته است. تلاش براي پوشش تحولات بين‌المللي در حوزه سازماندهي سبب شده تا متن براي بهره‌گيري در كشورهاي مختلف مناسب باشد و از اين‌رو، نويسنده به جنبه‌هايي توجه كرده كه مي‌تواند در كتابخانه‌هاي متعدد مورد استفاده قرار گيرد و كتابداراني كه وظيفه سازماندهي منابع را بر عهده دارند، از آن بهره گيرند. متن از انسجام مطلوبي در توضيح مباحث حرفه‌اي برخوردار است و به حيطه‌ي گسترده‌اي از مباحث فهرست‌نويسي و رده‌بندي نظر دارد. ساختار نگارش آن مناسب براي خوانندگان بوده و در برخي موارد از مثال‌هاي خوبي براي توضيح مبحث استفاده شده است. مي‌توان كتاب تيلور را به‌عنوان يك متن درسي و نيز كتاب پايه‌اي براي ارتقاي مهار‌ت‌هاي سازماندهي اطلاعات كتابداران معرفي كرد.


برچسبها: , ,

    ۲ نظر

  • حسن زاده گفت:

    درشیرازه هم دکتر درودی کتابهایی معرفی میکدن ولی من پیشنهاد میکنم که ایشون بنویسن که هر کتاب به درد چه کسایی هم میخوره خلاصه یه جورایی مفصل تر معرفی کنن.با تشکر

  • صادق راستگو گفت:

    فکر می کنم که این نقد گرچه کوتاه تهیه شده ولی حاوی یک اطلاعات اولیه و معرفی اجمالی است. ضمن آنکه تحلیلی مختصر از ویژگی های کتاب بیان شده است. دوستانی که با نقدهای کتاب انگلیسی در مجله های علمی آشنایی دارند می دانند که نقدها معمولا کوتاه بوده و به نکات اصلی توجه دارند. در این نقد البته ناقد معتقد به نقاط قوت متن بوده اند و نقاط منفی را اگر هم وجود داشته برجسته ندیده اند. به هر حال نظر پیشین در خصوص توضیح بیشتر و سودمندی برای گروه های استفاده کننده هم صحیح است. خوب است که نقدهای بیشتری از کتاب های جدید منتشر کنید. متشکرم

پاسخ بدهيد

دنبالكها

ارسال دنبالك